व्यवस्थापनाची तत्वे (भाग 1)

1. व्यवस्थापनाची ओळख
1.1 व्यवस्थापन : अर्थ, व्याख्या, उद्दिष्ट्ये आणि वैशिष्ट्ये
1.1.1 अर्थ आणि व्याख्या
1.1.2 व्यवस्थापनाची उद्दिष्ट्ये
1.1.3 व्यवस्थापनाची वैशिष्ट्य
1.2 प्रशासन आणि व्यवस्थापन यांतील फरक
1.3 व्यवस्थापनाची व्याप्ती
1.4 आधुनिक युगात व्यवस्थापनाचे महत्त्व
1.5 व्यवस्थापनाची प्रक्रिया
1.6 व्यवस्थापनाच्या जबाबदाऱ्या

2. नियोजन आणि निर्णय घेणे
2.1 नियोजनाचा अर्थ आणि व्याख्या
2.1.1 परिचय
2.1.2 नियोजनाच्या व्याख्या
2.1.3 नियोजनाचे स्वरूप
2.1.4 नियोजनाचा उद्देश/महत्त्व
2.1.5 नियोजनाच्या मर्यादा
2.2 नियोजनाची सामान्य चौकट : नियोजन प्रक्रिया, योजनांचे प्रकार
2.2.1 नियोजन प्रक्रिया
2.2.2 योजनांचे प्रकार
2.3 व्यवसाय धोरणाचा विकास
2.4 निर्णय घेणे आणि समस्या सोडवणे
2.4.1 निर्णय घेण्याच्या व्याख्या
2.4.2 निर्णय घेण्याची वैशिष्ट्ये
2.4.3 निर्णय घेण्याचे फायदे
2.4.4 निर्णय घेण्याची प्रक्रिया
2.4.5 निर्णयांचे प्रकार
2.5 निर्णय घेण्यात यशाची गुरुकिल्ली
2.6 माहिती तंत्रज्ञान आणि निर्णय घेणे
2.7 निर्णय समर्थन प्रणाली
2.7.1 डीएसएसची प्रमुख वैशिष्ट्ये
2.7.2 DSS चे मुख्य घटक
2.7.3 DSS कसे कार्य करते
2.7.4 DSS चे प्रकार
2.7.5 DSS चे फायदे
2.7.6 DSS च्या मर्यादा

3. कर्मचारी व्यवस्थापन आणि नेतृत्व
3.1 कर्मचारी नियुक्तीचे स्वरूप
3.1.1 कर्मचारी नियुक्तीची प्रमुख वैशिष्ट्ये
3.2 कर्मचारी नियुक्ती प्रक्रिया
3.2.1 मानव संसाधन नियोजन
3.2.2 भरती
3.2.3 निवड
3.2.4 पदस्थापना आणि समावेशन
3.2.5 प्रशिक्षण आणि विकास
3.2.6 कार्य मूल्यांकन
3.2.7 वेतन आणि मोबदला
3.2.8 बढती आणि बदली
3.2.9 कार्यमुक्ती
3.3 कर्मचारी नियुक्ती, मानव संसाधन व्यवस्थापनाचा (HRM) एक भाग
3.3.1 कर्मचारी नियुक्ती ते मानव संसाधन व्यवस्थापन
3.3.2 मानव संसाधन व्यवस्थापनाची प्रमुख कार्ये
3.4 नेतृत्व : प्रभाव आणि अधिकार
3.4.2 प्रभावाचे प्रकार
3.5 नेतृत्व शैली आणि कौशल्ये
3.5.1 नेतृत्व शैली
3.5.2 नेतृत्व कौशल्ये
3.6 नेता मार्गदर्शक आणि प्रशिक्षक म्हणून
3.6.1 नेता मार्गदर्शक म्हणून
3.6.2 नेता प्रशिक्षक म्हणून
3.7 प्रतिकूलता आणि संकटाच्या काळात नेतृत्व
3.7.1 संकटकालीन नेत्याचे मुख्य गुण

4. संघटन आणि प्रेरणा
4.1 संघटन : अर्थ, व्याख्या, महत्त्व आणि वैशिष्ट्ये
4.1.1 संघटनेचा अर्थ आणि व्याख्या
4.1.2 संघटनेचे महत्त्व
4.1.3 संघटनेची वैशिष्ट्ये
4.2 संघटनात्मक रचना
4.2.1 संघटनात्मक रचना करणे
4.2.2 संघटनात्मक रचनेवर परिणाम करणारे घटक
4.3 संघटनात्मक रचना आणि व्यवस्थापकीय भूमिका
4.3.1 प्रथम-स्तरीय आणि वरिष्ठ व्यवस्थापन यांतील फरक
4.3.2 केंद्रीकृत विरुद्ध विकेंद्रित संघटना
4.3.3 रेखीय विरुद्ध कर्मचारी अधिकार
4.4 प्रेरणेचे महत्त्व
4.4.1 प्रेरणेचे महत्त्व
4.4.2 प्रेरणेचे प्रकार

5. दिग्दर्शन / निर्देशन आणि नियंत्रण
5.1 दिग्दर्शनाचा अर्थ, व्याख्या आणि तत्त्वे
5.1.1 दिग्दर्शनाचा अर्थ
5.1.2 दिग्दर्शनाची व्याख्या
5.2 दिग्दर्शनाची महत्त्वाची आणि वैशिष्ट्ये
5.2.1 व्यवस्थापनातील दिग्दर्शनाचे महत्त्व
5.2.2 दिग्दर्शनाची वैशिष्ट्ये
5.3 दिग्दर्शनाचे तंत्र
5.4 चांगल्या दिग्दर्शनाची वैशिष्ट्ये
5.5 नियंत्रणाचा अर्थ, व्याख्या आणि महत्त्व
5.5.1 नियंत्रणाचा अर्थ
5.5.2 नियंत्रणाची व्याख्या
5.5.3 नियंत्रणाचे महत्त्व
5.6 संस्थात्मक कामगिरीसाठी नियंत्रण
5.7 संस्थात्मक कामगिरी मोजण्यासाठी साधने
5.8 नियंत्रण करण्याचे तंत्र
5.8.1 पारंपारिक तंत्र
5.8.2 आधुनिक तंत्र

6. आधुनिक व्यवस्थापनाचे दृष्टीकोन
6.1 शास्त्रीय दृष्टिकोन
6.1.1 शास्त्रीय व्यवस्थापन (फ्रेडरिक विन्सलो टेलर)
6.1.2 प्रशासकीय व्यवस्थापन (हेन्री फेयोल)
6.1.3 नोकरशाही व्यवस्थापन (मॅक्स वेबर)
6.1.4 शास्त्रीय दृष्टिकोनाची सामान्य वैशिष्ट्ये
6.1.5 शास्त्रीय दृष्टिकोनाची टीका
6.2 प्रक्रियेच्या दृष्टिकोनाचे व्यवस्थापन
6.2.1 व्यवस्थापन प्रक्रियेच्या दृष्टिकोनाची प्रमुख वैशिष्ट्ये/तत्त्वे
6.2.2 व्यवस्थापन प्रक्रियेच्या दृष्टिकोनाचे फायदे
6.2.3 व्यवस्थापन प्रक्रियेच्या दृष्टिकोनावर टीका :
6.3 शास्त्रीय व्यवस्थापन दृष्टीकोन
6.3.1 फ्रेडरिक विन्सलो टेलर : वैज्ञानिक व्यवस्थापनाचे जनक
6.3.2 वैज्ञानिक व्यवस्थापनाचे तंत्र आणि योगदान
6.3.3 प्रभाव आणि वारसा
6.3.4 वैज्ञानिक व्यवस्थापनाची टीका
6.4 सामाजिक व्यवस्थापन दृष्टीकोन
6.4.1 सामाजिक व्यवस्थापन दृष्टिकोनाचे प्रमुख पैलू
6.4.2 सामाजिक व्यवस्थापन पद्धतींची उदाहरणे
6.4.3 सामाजिक व्यवस्थापन दृष्टिकोनाचे फायदे
6.5 व्यवसाय उद्दिष्टांनुसार व्यवस्थापन/उद्दिष्टनिष्ट व्यवस्थापन पद्धती
6.5.1 पाच-चरण MBO प्रक्रिया
6.5.2 MBO ची प्रमुख वैशिष्ट्ये आणि फायदे
6.5.3 संभाव्य मर्यादा
6.6 व्यावसायिक मूल्यांचे व्यवस्थापन
6.6.1 व्यवसाय मूल्ये काय आहेत?
6.6.2 व्यवहारात व्यवसाय मूल्यांचे व्यवस्थापन
6.6.3 व्यवसाय व्यवस्थापनातील “मूल्य” चे चार चेहरे
6.7 संघर्षांचे व्यवस्थापन
6.7.1 संघर्ष व्यवस्थापनाचे महत्त्व
6.7.2 कामाच्या ठिकाणी संघर्षांचे स्रोत आणि प्रकार
6.7.3 संघर्ष व्यवस्थापन शैली
6.7.4 प्रभावी संघर्ष व्यवस्थापनासाठी धोरणे
6.8 कार्यक्रमांचे व्यवस्थापन
6.8.1 इव्हेंट मॅनेजमेंट लाइफसायकल
6.8.2 इव्हेंट मॅनेजमेंटचे मुख्य घटक
6.8.3 प्रभावी इव्हेंट मॅनेजमेंटचे फायदे
6.9 तणाव व्यवस्थापन
6.9.1 कामाच्या ठिकाणी तणावाचे स्रोत
6.9.2 प्रभावी ताण व्यवस्थापनासाठी धोरणे
6.9.2.1 वैयक्तिक ताण व्यवस्थापन धोरणे
6.9.2.2 संघटनात्मक ताण व्यवस्थापन धोरणे
6.9.3 सक्रिय ताण व्यवस्थापनाचे फायदे