डॉ. राजेंद्र चंद्रकांत थिगळे हे टिळक कॉलेज ऑफ एज्युकेशन, पुणे येथे सहयोगी प्राध्यापक म्हणून कार्यरत असून त्यांना शिक्षक प्रशिक्षण क्षेत्रात 35 वर्षांचा प्रदीर्घ अनुभव आहे. इ.एव. आणि च.एव. स्तरावर माहिती व संवाद तंत्रज्ञान (खउढ), शैक्षणिक व्यवस्थापन आणि प्रगत अध्यापनशास्त्र या विषयांत ते विशेष प्राविण्य प्राप्त आहेत. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली 5 पीएच.डी. विद्यार्थी त्यांचे संशोधन करत आहेत. 54 एम.एड. संशोधन प्रकल्पांचे निरीक्षण केले आहे.
एक निष्णात संशोधक आणि लेखक म्हणून डॉ. थिगळे यांनी 35 संशोधन लेख खडडछ मानांकित जर्नल्समध्ये प्रकाशित केले असून त्यांनी ‘टीचर्स इंटर्नशिप’ आणि ‘सोशल नेटवर्किंग अवेअरनेस प्रोग्राम’ अशा चार पुस्तकांचे लेखन केले आहे. राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील अनेक शैक्षणिक परिषदांमध्ये त्यांनी संशोधन सादर केले असून सत्राध्यक्ष आणि तज्ज्ञ पॅनल सदस्य म्हणूनही योगदान दिले आहे.
शैक्षणिक कार्याबरोबरच डॉ. थिगळे यांना संगीत व सामाजिक उपक्रमांची विशेष आवड आहे. शिवसागर सिटी कला मंच या संस्थेचे संस्थापक अध्यक्ष म्हणून त्यांनी उदयोन्मुख कलाकारांना प्रोत्साहन दिले असून अनेक सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन केले आहे. शिक्षण क्षेत्रातील उल्लेखनीय योगदानाबद्दल त्यांना इनसाइट पब्लिकेशन ॲण्ड रिसर्च सेंटर, नाशिक तर्फे 2017 मध्ये इनोव्हेटिव्ह टीचर अवॉर्ड प्रदान करण्यात आला आहे.
1. शिक्षकाबद्दलची समज
1.1 वैयक्तिक आणि सामाजिक संदर्भ
1.1.1 जीवन इतिहास : शिक्षकाचा वैयक्तिक प्रवास
1.1.2 शिक्षक विश्वास
1.1.3 मूल्ये
1.1.4 आकांक्षा
1.1.5 विविध ओळख आणि सामाजिक संदर्भ
1.1.6 शिकणे आणि शिक्षणासाठी वचनबद्धता
1.1.7 सामाजिक संदर्भ शिक्षकाला आकार देतो
1.2 व्यावसायिक शिक्षक
1.2.1 पात्रता
1.2.2 अनुभव
1.2.3 वृत्ती
1.2.4 योग्यता
1.3 शिक्षकांच्या भूमिका
1.3.1 करिष्माई शिक्षक
1.3.2 संवादक शिक्षक
1.3.3 मिशनरी शिक्षक
1.3.4 चिंतनशील अभ्यासक शिक्षक
1.4 विमार्शात्मक सराव
1.4.1 विमार्शात्मक सराव - एक विहंगावलोकन
1.4.2 सहकार्याद्वारे व्यावसायिक विकास
2. शिक्षकाचे पालनपोषण
2.1 अध्यापनातील भूमिका
2.1.1 शिक्षकांचा सर्वांगीण विकास
2.2 चारित्र्य विकास : मानवी उत्कर्षासाठी शिक्षकांचे पालनपोषण
2.2.1 मुख्य गुण - प्रभावी शिक्षणाचा पाया
2.2.2 व्यावसायिक नैतिकता
2.2.3 सामाजिक-भावनिक बुद्धिमत्ता
2.2.4 सेवा-शिक्षण आणि समुदाय संलग्नता : भविष्यातील नेत्यांचे पालनपोषण
2.3 चिंतनशील सराव : शिक्षक मूल्ये आणि तत्त्वज्ञान
2.3.1 प्रतिबिंबित सरावाची व्याख्या
2.3.2 गंभीर विचार : प्रभावी शिक्षणाचे इंजिन
2.4 काळजीची नैतिकता : काळजीवर आधारित अध्यापनशास्त्र वाढवणे
2.4.1 विद्याथ-केंद्रित शिक्षण
2.4.2 भावनिक आधार
2.4.3 सर्वसमावेशी अध्यापनशास्त्र
2.4.4 नैतिक निर्णय घेणे : शिक्षकांसाठी एक नैतिक होकायंत्र
2.4.5 संबंध निर्माण करणे
3. शिक्षक संस्था आणि शिक्षण प्रणाली
3.1 शिक्षक संघटना परिभाषित करणे
3.1.1 शिक्षक संघटनेची व्याख्या
3.1.2 शिक्षणाला आकार देण्यासाठी शिक्षक संस्थेचे महत्त्व
3.1.3 शिक्षक संस्थेला प्रभावित करणारे घटक
3.1.4 शिक्षक संघटनेला प्रोत्साहन देणे
3.2 संघटनेचे परिमाण
3.2.1 वैयक्तिक संघटना
3.2.2 सांस्कृतिक संस्था
3.2.3 संरचनात्मक संघटना
3.3 शिक्षक विकास
3.3.1 नेटवर्क
3.3.2 मजबूत संबंध निर्माण करणे
3.3.3 सर्जनशील अवज्ञा
3.4 आव्हाने
3.4.1 कार्यप्रदर्शन
3.4.2 धोरणातील अंतर
3.4.3 गैर-शैक्षणिक व्यस्तता
3.5 सुधारणांमध्ये शिक्षकांची भूमिका
3.5.1 धोरणावर परिणाम
3.5.2 शैक्षणिक पद्धतींवर परिणाम
4. नवीन भारताचे शिल्पकार म्हणून शिक्षक
4.1 गंभीर शिक्षण
4.1.1 शक्तीवरील वादविवाद
4.1.2 तोटे
4.1.3 सामाजिक समस्या
A) पुरुषप्रधान भूमिका, B) वर्ग, C) वंश आणि वांशिकता,
D) अपंगत्व
4.2 तांत्रिक प्रभाव
4.2.1 समाजावर जलद प्रगतीचे परिणाम
A) समाजावर तंत्रज्ञानाचा सकारात्मक प्रभाव
B) समाजावर तंत्रज्ञानाचा नकारात्मक प्रभाव
4.2.2 जलद प्रगती शिक्षणाचे परिणाम
A) शिक्षणातील तंत्रज्ञानाचे सकारात्मक परिणाम
B) शिक्षणावरील तंत्रज्ञानाचे नकारात्मक परिणाम
4.3 सामाजिक-राजकीय बदल
4.3.1 जागतिकीकरण
4.3.2 राष्ट्रवाद
4.3.3 जागतिकीकरण, राष्ट्रवाद आणि शिक्षण प्रणाली
4.4 आव्हाने
4.4.1 भौतिकवाद
4.4.2 संवेदी चालित
4.4.3 सामाजिक चारित्र्य बिघडणे
राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण (NEP - 2020) च्या मार्गदर्शक तत्त्वानुसार, राष्ट्रीय शैक्षणिक आराखडानुसार नवीन अभ्यासक्रमावर आधारित