प्रात्यक्षिक भूगोल (सर्वेक्षण)

प्रात्यक्षिक भूगोल (सर्वेक्षण) हे पुस्तक कवयित्री बहिणाबाई चौधरी उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठ, जळगाव येथील मानव्यविज्ञान शाखे अंतर्गत एस.वाय.बी.ए. (S.Y.B.A.) सत्र - IV च्या भूगोलशास्त्र विषयाच्या अभ्यासक्रमानुसार विद्यार्थ्यांसाठी तयार केलेले सर्वसमावेशक व विद्यार्थी अनुकूल मार्गदर्शक पुस्तक आहे. या पुस्तकामध्ये सर्वेक्षणाच्या मूलभूत तंत्रांचे स्पष्ट व क्रमबद्ध मार्गदर्शन करण्यात आले असून विशेषतः समतल पाट सर्वेक्षण (Plane Table Survey) आणि जीपीएस सर्वेक्षण (GPS Survey) या पद्धतींवर आधारलेले आहे. सर्वेक्षणाच्या प्रात्यक्षिक पद्धती साध्या, सोप्या आणि शैक्षणिक भाषेत समजावून सांगितल्या असल्यामुळे हे पुस्तक शिक्षक व विद्यार्थ्यांसाठी उपयुक्त आहे.

या पुस्तकामध्ये टप्प्याटप्प्याने सांगितलेल्या सर्वेक्षण पद्धती, आवश्यक आकृत्या, क्षेत्रीय सर्वेक्षणाची प्रक्रिया, आराखडा तयार करण्याच्या पध्दती आणि विविध प्रात्यक्षिक उदाहरणांचा समावेश करण्यात आला आहे. यामुळे विद्यार्थ्यांना भूमापन, नकाशांकन, आराखडा तयार करणे तसेच क्षेत्रफळ मोजणी या बाबी सहजपणे समजण्यास मदत होते. तसेच राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण - २०२० (NEP-2020) च्या शिफारसीनुसार कौशल्य विकास व क्षेत्राधारित शिक्षणावर विशेष भर देण्यात आला आहे. या प्रात्यक्षिक पुस्तकाचा उद्देश विद्यार्थ्यांमध्ये अचूकता, निरीक्षण क्षमता आणि क्षेत्रीय सर्वेक्षण करण्याबाबत आत्मविश्वास विकसित करणे हा आहे. प्रयोगशाळेतील प्रात्यक्षिके, क्षेत्रभेटी तसेच विद्यापीठाच्या परीक्षांच्या दृष्टीने हे पुस्तक विद्यार्थ्यांसाठी उपयुक्त आहे.

राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण (NEP - 2020) च्या मार्गदर्शक तत्त्वानुसार, एस.वाय.बी.ए. (सत्र 4) भूगोल (DSC) विषयाच्या नवीन अभ्यासक्रमानुसार तसेच M.P.S.C., नेट-सेट व इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी उपयुक्त असे अद्ययावत पुस्तक