भारतीय ज्ञान परंपरा

1. भारतातील प्राचीन ज्ञानप्रणाली व ज्ञानस्त्रोत यांचा परिचय
1.1 IKS ची संकल्पना व भारतीय ज्ञान परंपरेचे महत्व.
1.2 प्राचीन ज्ञानस्त्रोतांचा परिचय : चार वेद, सहा वेदांग, चार उपवेद, चार उपांग व त्रिपिटक.
1.3 वेदीक दर्शन : सांख्य, योग, न्याय, वैशेषिका, मीमांसा आणि वेदांत.
1.4 अवेदीक दर्शन : जैन, बौद्ध, आजीवक, चार्वाक व दीग्नाग.

2. प्राचीन भाषा शिक्षण, शिक्षक, विद्वान, विद्यापीठे व शिक्षण केंद्रे
2.1 देवगिरी प्रांतातील भास्करचार्यांचे पाटण (पाटणादेवी) व लिलावती.
2.2 प्राचीन भारतीय भाषा व विद्यापीठे : तक्षशिला, नालंदा, बनारस, कांची, शिक्षणकेंद्रे : तीरुवोरियूर, सालोटगी, मलकापूरम, इत्यादी....
2.3 उपाध्याय व आचार्य : कौटिल्य, जीवक, पाणिनी, नागार्जुन, नागसेन. भास्कराचार्य, ब्रम्हगुप्त, आर्यभट, वराहमिहिर, सवाई जयसिंह (मध्ययुगीन काळ)
2.4 ज्ञानार्जनार्थ भारतात आलेले प्रवासी : फाहियान, ह्युएनत्संग, इत्सिंग, अल्बेरुनी.
2.5 प्राचीन भारतातील वैज्ञानिक विचारांचा विकास : गणित, शुल्बसूत्र, बकसाली/हस्तलिखिते, अंकगणित, बीजगणित, त्रिकोणमिती, शल्यचिकित्सा, योग, ध्यान

3. कृषी, वाणिज्य व व्यापार
3.1 शेती : प्राचीन भारतीय पिके, कृषी अवजारे, बियाणे तंत्रज्ञान, खते, वेदांतील जलविज्ञान
3.2 व्यापार व वाणिज्य : वस्त्रोद्योग, धातूउद्योग, हस्तकला व्यवसाय, तांब्याच्या मिश्रधातूंचे उत्पादन, काच, मणी, मातीकाम, मेणाचे ओतीव काम व मूतकला, इत्यादी.
3.3 दळणवळणाची साधने : रथ, बैलगाडी, उंटगाडी, नौदल, प्रमुखबंदरे, आयात व निर्यात

4. प्राचीन भारतीय कला, स्थापत्य शास्त्र व तंत्रज्ञान
4.1 भारतीय कला : भारतीय स्थापत्य कला (भारतीय वास्तुकलेचा इतिहास, वास्तुशास्त्र, भारतीय गुहा वास्तुकला, भारतीय बौद्ध लेणी, हिंदू लेणी, जैन लेणी), भारतीय मंदिर वास्तुकला, तंत्रज्ञान, कलाप्रकार : सादरीकरण कला, दृश्य कला, नागर कला, अनागर किंवा लोककला, आदिवासी कला, वारली कला, चित्रकला व शिल्पकला, उपयोजित कला, भरतमुनींचे नाट्यशास्त्र, शिल्पकला (अजिंठा, वेरूळ, खजुराहो), भारतीय संगीत, नृत्यकला, नाट्यकला, गायनकला, वादनकला/वाद्यकला, लोककला, सांस्कृतिक परंपरा.
4.2 स्थापत्य व नगररचना शास्त्र : नगररचना-घरे, राजवाडे, किल्ले, नद्यांचे घाट, इत्यादी.
4.3 शस्त्रास्त्रे, खगोलशास्त्र, भूगोल, वैद्यकशास्त्र, गणित, मानसशास्त्र
4.4 धातुशास्त्र : खाणकाम आणि उत्खनन प्रक्रिया, अशुद्धधातू शुद्धीकरण, लोह व पोलाद, मेहरौली येथील लोहस्तंभ, तांबे, सोने/सुवर्ण, चांदी, शिसे व जस्त काढण्याच्या पद्धती, प्राचीन भारतातील धातूंचे उपयोग.